Moet ik me zorgen maken om het Coronavirus?

China (en de rest van de wereld) is in de ban van het coronavirus. Begrijpelijk. Het gaat om een nieuwe variant, officieel bestempeld als 2019-nCoV, waarover nog niet veel bekend is. Het is verwant aan MERS en SARS.

Chinees Nieuwjaar en de maatregelen die de Chinese overheid genomen heeft

De timing van de uitbraak komt slecht uit doordat het samenvalt met het Chinees Nieuwjaar. Een periode waarin heel China vrij heeft van werk en op bezoek gaat bij familie. Dat brengt jaarlijks een enorme volksverhuizing op gang, superonhandig als je verspreiding wilt voorkomen. Vandaar dat China midden tijdend de Nieuwjaarsperiode met allerlei beperkende maatregelen is gekomen.

Tot en met 9 februari ligt het openbare leven in China plat. Het openbaar vervoer rijdt niet meer, bedrijven zijn gesloten en mensen wordt gevraagd om thuis te blijven. Daar wordt massaal gehoor aan gegeven. Het Chinees Nieuwjaar is traditioneel een periode waarin mensen elkaar opzoeken. Het heeft een enorme impact op de samenleving dat dit nu niet mogelijk is.

Deze maatregelen die de Chinese overheid genomen heeft, zijn niet eerder vertoond in de wereld. De WHO heeft China geprezen voor de aanpak.

Hoe zat het ook al weer met dat andere virus, SARS

China pakt het nu zo serieus aan omdat in 2003, toen het SARS virus de ronde deed, de uitbraak enorme economische consequenties had voor China. Toen werd China verweten dat ze te weinig hebben gedaan om het virus in te perken. Er vielen toen wereldwijd een kleine 800 doden (met een sterftepercentage van 9,6%). Naar schatting heeft dat de Chinese economie zo’n 40 miljard dollar gekost. Dat willen ze nu voorkomen. Daarnaast is het natuurlijk verstandig om een nieuw virus te willen inperken.

Ziekteverschijnselen bij het nieuwe coronavirus

Maar hoe gevaarlijk is dit virus eigenlijk? De ziekteverschijnselen blijken tot nu toe gelukkig mee te vallen. Het virus uit zich bij de meeste mensen als een stevige verkoudheid. Verreweg de meeste mensen herstellen goed.

Een gewone verkoudheid wordt trouwens vaak ook veroorzaakt door een variant van het coronavirus.

Bij een deel van de besmettingen met dit nieuwe coronavirus verloopt de ziekte ernstiger. Het aantal dodelijke slachtoffers is vergelijkbaar met een griep, en treft vooral mensen die al verzwakt waren door ouderdom en hart- en longkwalen.

Komt het veel voor en hoe gevaarlijk is het?

Op het moment van schrijven zijn er zo’n 17.000 besmettingen. Op een bevolking van 1,4 milard, komt dit neer op ongeveer 1 geval per 80.000 mensen. De grootste concentratie van gevallen in de provincie Hubei, waar Wuhan de hoofdstad van is. Het aantal gevallen daar buiten is veel kleiner.

Het European Centre for Disease prevention and control schat in dat iedere besmette persoon ongeveer 2,2 andere mensen besmet.

Het sterftecijfer wordt met ongeveer 260, nu op zo’n 2,3 % geschat. Het is echter lastig om een acurate schatting te maken. Er zijn aanwijzingen dat mensen ook besmet kunnen raken zonder dat ze ziek worden. Om hoeveel mensen dat gaat is niet te achterhalen. Daarnaast zijn er mensen die al wel ziek zijn maar nog niet in de cijfers voorkomen omdat ze nog niet getest zijn. Het sterftepercentage kan dus lager zijn dan de 2,3% waarop het nu geschat wordt.

Het nieuwe coronavirus vormt zeker een gevaar voor de volksgezondheid. Met name voor zwakkere mensen, die al gezondheidsproblemen hebben.

Kunnen we China wel vertrouwen dat ze eerlijk zijn over dit virus?

Veel mensen maken zich zorgen en denken dat China onjuiste informatie zou verstrekken over de ernst van het virus. Er circuleren allerlei complottheoriën en nepnieuws op sociale media, die het gevoel van wantrouwen vergroten.

In de tijd van SARS zijn er inderdaad fouten gemaakt. China heeft toen geprobeerd om de uitbraak onder de pet te houden. Dat heeft erin geresulteerd dat het SARS virus zich verder heeft kunnen verspreiden dan vermoedelijk het geval was geweest bij een adequate aanpak.

Inmiddels zijn we 17 jaar verder. Ook in China, waar internet en media gecensureerd worden, is het niet meer mogelijk om een dergelijke uitbraak stil te houden. Dat doet China ook niet. China geeft volledige openheid in de cijfers. De WHO heeft China hiervoor geprezen.

In de eerste dagen circuleerde er filmpjes van overvolle ziekenhuizen, terwijl de cijfers nog laag waren. Dit kwam doordat er nog te weinig tests beschikbaar waren om de mensen te kunnen testen op dit virus. Toen die tests wel beschikbaar werden, zag je de cijfers ook omhoog schieten.

China heeft het nieuwe coronavirus naar verschillende laboratoria in de wereld gestuurd zodat verschillende teams in de wereld het virus kunnen onderzoeken. Ook deelt China openlijk alle kennis die men opdoet met onderzoekscentra in de wereld.

Moet je je zorgen maken als je naar China gaat?

Ieder nieuw virus is potentieel gevaarlijk en moet goed onderzocht worden. Maar het feit dat er zo veel media-aandacht voor is en China zulke drastische maatregelen neemt, wekken de schijn dat het hier om een uiterst gevaarlijke situatie gaat. Voor individuen hoeft de situatie echter zeker niet gevaarlijk te zijn.

De kans dat je namelijk getroffen wordt door een gewoon griepvirus (thuis of op reis) is vele malen groter. In Nederland gaat het om 820.000 griepgevallen per jaar. Gemiddeld sterven er in Nederland jaarlijks zelfs 2000 mensen aan de gewone griep. Wereldwijd gaat het maar liefst om 250.000 tot 500.000 doden.

In dat perspectief bezien is dit nieuwe coronavirus niet iets om je extra zorgen over te maken als je naar China wilt reizen.

Reizen naar China

Op dit moment is reizen naar China niet mogelijk. Het complete openbare leven in China ligt stil en het Ministerie van Buitenlandse Zaken adviseert alleen noodzakelijke reizen door te laten gaan.

KLM heeft wegens commerciële redenen de vluchten naar Chinese steden geschrapt tot en met 9 februari. Daarnaast hanteert KLM een flexibel omboekbeleid voor mensen die een vlucht geboekt hebben tussen nu en 29 februari. Reizen die gepland staan na die datum, staan voor nu nog op doorgang. Die situatie kan echter veranderen. We houden het verloop van de situatie goed in de gaten.

Zodra de situatie verandert, zullen we dat vanzelfsprekend ook communiceren aan onze reizigers. Je kunt zelf ook deze sites in de gaten houden:

RIVM: https://www.rivm.nl/coronavirus/nieuw-coronavirus-in-China
ECDC: https://www.ecdc.europa.eu/en/novel-coronavirus-china
WHO: https://www.who.int/ith/2020-24-01-outbreak-of-Pneumonia-caused-by-new-coronavirus/en/
Reisadvies Ministerie van Buitenlandse Zaken: https://www.anvr.nl/reisinformatie/detail.aspx?bestemming=china&nummer=888

Een eerste versie van dit bericht is gepubliceerd op 27 januari 2020
Dit bericht is geupdate op 3 februari 2020

Lees meer verhalen